socjalizm

- Yg. 1929, nr 32 -

Pracownik wśród czytelników Sonntags-Zeitung napisał mi dawno temu list, który kończy się słowami: Czy wierzysz w socjalizm? Jeśli tak, to kiedy jesteśmy gotowi na socjalizm?

Ponieważ zawsze uważam się za socjalistę pośród dzisiejszego porządku społecznego i myślę o nim, dopóki nie mamy socjalistycznego porządku społecznego, nie spowiadam się bez zastrzeżeń, że do dziś nie znalazłem odpowiedzi na te pytania. Wydaje ci się, że masz podejrzane podobieństwo do pytania o Boga i życie wieczne, których ja również nie znam; które jednak ostrzegam, aby zanegować, ponieważ prawie na pewno mogę założyć, że pytający pomyśli o czymś, co odrzucę. Mój przyjaciel, który zapytał o moją wiarę w socjalizm, prawdopodobnie również rozumie rodzaj królestwa Bożego na ziemi, na którym nikt więcej nie chce. W takim razie musiałbym rzucić całą długość życia na wiatr, jeśli chciałbym powiedzieć „tak”.

Nein, ich glaube nicht an einen Sozialismus, zu dem man erst „reif“ werden müßte. Aber ich bin Sozialist, denn ich hasse und verachte diese Gesellschaft, in der die Drohnen von der Ausbeutung der Bienen leben dürfen, und ich kann mir nichts Unwirtschaftlicheres denken als den Wirtschaftsapparat, der zu diesem Zwecke in Bewegung gesetzt wird. Ich bin überzeugt, daß eine gerechte Ordnung und eine wirtschaftlichere Wirtschaft möglich ist, ohne das vorher aus Menschen Engel zu werden brauchten.

Właśnie dlatego, że ludzie nie są aniołami, tak zwany „wolny” porządek ekonomiczny, w którym żyjemy, musi zostać zastąpiony związanym porządkiem, w którym każdy, niezależnie od tego, czy mu się to podoba, czy nie, musi wypełniać swoją posługę i w którym dobra nie na niebiesko, ale zgodnie z planem wygenerowanym i rozpowszechnionym. W drodze do tego celu nie odważę się wyrazić poglądu, który mógłby twierdzić, że jest on sam. Nie sądzę, że jest to niemożliwe na różne sposoby, nawet jeśli można to osiągnąć za pomocą objazdów. Z zadowoleniem przyjmuję każde podejście do celu, wyjdź z miejsca, do którego chce się udać; i nie ufajcie temu, kto twierdzi, że ma rozwiązanie patentowe w kieszeni. (Również marksizm.) W szczególności nie jestem całkiem pewien, czy realizacja socjalizmu jest uwarunkowana (i zagwarantowana) przez gwałtowną, krwawą rewolucję. Historia uczy jednak, że klasy rządzące nie poddają się dobrowolnie. Ale nie wiem, czy ta historia trwa wystarczająco długo, aby twierdzić, że to, co było, musi być zawsze takie.

*

Wszystkie mniej lub bardziej wyuczone burżuazyjne obiekcje wobec socjalizmu wynikają z korzenia, którego popularną formułą jest to, że skoro nie wszyscy ludzie są równi, nie wszyscy chcą takiej samej kwoty. Przeciwko demokracji, która chciała „wyrównać” politycznie, wówczas argumentowali podobnie. Ich przedstawiciele słusznie odpowiedzieli, że nie chcą wszystkiego upiększyć, ale chcą dać wszystkim taki sam początek. Co socjalista musi odpowiedzieć na to oskarżenie?

Prawdą jest, że nie wszyscy ludzie są tacy sami, tak samo jak wszystkie liście drzew, wszystkie koty lub wszystkie robale. Ale do pewnego stopnia wszyscy są tacy sami: wszyscy muszą jeść, gdy są głodni, wszyscy muszą się ubierać i mieć dach nad głową, gdy nie są zamrożone, i wszyscy muszą umrzeć, gdy są chorzy lub starzy. Tak długo, jak to się dzieje, tak długo, jak każde ludzkie społeczeństwo ma obowiązek chronić swoich członków przed głodem i mrozem oraz dbać o nich w chorobie i starości, a także prawo do dzielenia się niezbędną pracą ze wszystkimi; i odwrotnie, każdy członek społeczeństwa ma prawo domagać się zapewnienia o swoim istnieniu i obowiązek wnieść swój wkład w konieczny wysiłek. W przypadku najmniejszej grupy społecznej, rodziny, jest to oczywiste, nie wspominając o socjalizmie jako takim. Nawet w staro-germańskiej spółdzielni wiejskiej oraz w średniowiecznym mieście istniał ten socjalizm. Dziś należymy, najlepiej jak potrafimy, do większych organizacji społecznych. Czy nie jest oczywiste, że nawet ten obowiązek i to prawo należy mu przekazać?

Nikt tak nie przekonująco to uzasadnił, a jednocześnie techniczna realizacja popytu tak dokładnie przemyślana, jak wiedeński inżynier i socjolog Popper-Lynkeus w swojej pracy nad „General Nurturing”, którego badanie może być zalecane jako dodatek do biblii partii Karla Marksa niektórych gorliwych socjalistów może być. A inny nie-marksista, który również myślał nie tylko o drodze, ale o celu, Wichard von Moellendorff, zadeklarował lata temu w tym dokumencie, że czterogodzinny dzień pracy wystarczyłby, aby zaspokoić potrzeby dzisiejszego społeczeństwa dzięki pracy dzielącej pracowników pokrycie.

*

W momencie, gdy ludzie stają się nierówni (i mogą to zrobić tylko wtedy, gdy wszystkie te same potrzeby są zaspokojone), konieczność i prawo socjalizmu wygasają. Odtąd socjalizm nie byłby pomocą, lecz gwałtem. Gdyby istniała nadrzędna epoka „socjalistyczna”, kiedy ludzie prowadzący teraz walkę wszystkich przeciwko wszystkim pod sztandarem indywidualistycznej „wolności” wszyscy musieliby żyć w dużych koszarach, nadszedłby czas, aby przeciwstawić się socjalizmowi Aby ogłosić walkę. Ale tak naprawdę dzisiaj nie musimy się tym martwić.

1929, 32